این روزها جدایی جنگ ایران و آمریکا و بحث تنگه هرمز، یکی دیگه از موضوعات ترند بحث یک ویروس کشنده و خطرناک جدید بنام هانتاست. همه چی از تخلیه مسافران یک کشتی کروز در اسپانیا آغاز شد. به گزارش فاکس نیوز نزدیک به 40 مسافر کشتی کروز که در معرض ویروس کشنده قرارگرفته اند، ممکن است در سراسر جهان پراکنده شده باشند.
جالبه بدانید که اولین گزارش ابتلا از یک زوج هلندی بود که قبل از سوار شدن به کشتی، در جریان یک تور طبیعتگردی در آرژانتین از محل دفن زباله آلوده بازدید کرده بودند. احتمالا انتقال اولیه ویروس در همین جا رخ داده است. پس از بیمار شدن زوج هلندی، احتمالاً سایر مسافران و خدمه در فضای بسته کشتی نیز آلوده شدهاند.
به گزارش همین خبرگذاری تا روز جمعه 28 اردیبهشت، ۸ مورد قطعی آزمایشگاهی گزارش شده که ۳ نفر، شامل زوج هلندی و یک شهروند آلمانی جان باختهاند. همچنین دو مورد بستری قطعی در آفریقای جنوبی و هلند نیز ثبت شده است.
یک سوال خیلی مهم که شاید ذهن خیلی ها را به خودش مشغول کرده است، این هست که هانتا ویروس یک کرونا جدید می شود؟ برای پاسخ به این سوال و سوالات دیگرتون تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
ویروس هانتا چیست؟
خب خیلی ساده توضیح میدهم؛ ویروس هانتا(Hantavirus) خانوادهای از ویروسها هستند که عمدتاً توسط جوندگانی مانند موشها به انسان منتقل میشوند. این ویروسها میتوانند باعث بیماریهای جدی و خطرناکی در انسان شوند.
نحوه انتقال ویروس هانتا
هانتا ویروس معمولاً از طریق تماس با ترشحات جوندگان آلوده مثل ادرار، مدفوع یا بزاق به انسان سرایت میکند. این اتفاق بیشتر در محیطهایی رخ میدهد که جوندگان در آنجا حضور دارند. راه های انتقال ویروس هانتا معمولا به شرح زیر است:
- استنشاق: وقتی ترشحات خشکشدهی جوندگان در هوا معلق میشود و فرد آن را تنفس میکند. این اتفاق معمولاً در هنگام تمیز کردن محیطهای آلوده یا انبارها می افتد.
- تماس مستقیم: دست زدن به جوندگان آلوده یا لانه آنها و سپس تماس دست با چشم، بینی یا دهان.
- گاز گرفتگی: گاهی هم دیده شده که این ویروس به واسطه گاز گرفتن توسط جونده آلوده منتقل شده است.
ویروس هانتا (در بیشتر انواع شناخته شده) از فردی به فرد دیگر منتقل نمیشود.
علائم بیماری هانتا
علائم هانتا ویروس معمولاً یک تا هشت هفته بعد از تماس خودشان نشان می دهند و به همین خاطر فرد آلوده میتواند پیش از بروز علائم، ویروس را به دیگران منتقل کند. ما درمجله اینترنتی شیمی داکس علائم بیماری را به دو دسته علائم اولیه و علائم پیشرفته تقسیم کردیم.
علائم اولیه ویروس هانتا
علائم اولیه عمدتا شامل تب، لرز، دردهای عضلانی بویژه در ناحیه کمر و ران و در نهایت خستگی شدید می شود. البته یکی از مشکلاتی که بعضاً در تشخیص این بیماری رخ داده می شود این هست که علائم اولیه این بیماری با کووید 19 یا آنفولانزا اشتباه گرفته می شود.
علائم پیشرفته ویروس هانتا
در علائم پیشرفته ما بیشتر شاهد تنگی نفس شدید، سرفه و احساس فشار شدید در قفسه سینه خواهیم بود.
البته ما در ادامه این بیماری با جزئیات بیشتری بررسی خواهیم کرد.
بیماریهای ناشی از ویروس هانتا
این ویروسها بسته به نوعشان، دو نوع بیماری اصلی ایجاد میکنند:
۱. سندرم ریوی هانتاویروس (HPS)
این نوع بیماری که بیشتر در قاره آمریکا دیده شده، معمولاً با علائم اولیه غیراختصاصی و شبیه آنفولانزا مانند تب، دردهای عضلانی (به ویژه در نواحی ران، پشت و شانه)، سردرد، لرز و خستگی شروع میشود. با پیشرفت بیماری، به سرعت و به طور ناگهانی مرحله تنفسی آغاز میگردد که با تنگی نفس شدید، سرفه، کاهش شدید سطح اکسیژن خون و تجمع مایع در ریهها مشخص میشود.
این مرحله میتواند ظرف چند ساعت منجر به شوک قلبی-عروقی و نارسایی تنفسی شود که بسیار خطرناک بوده و بدون مراقبت فوری پزشکی، میزان مرگ و میر بالایی (حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد) ثبت کرده است.
۲. تب هموراژیک با سندرم کلیوی (HFRS)
این نوع بیماری عمدتاً در آسیا و اروپا شایع است و در مقایسه با نوع آمریکایی، طیف وسیعتری از علائم دارد. بیماری با شروع ناگهانی تب شدید، سردرد شدید به ویژه در ناحیه پیشانی و پشت چشمها، درد ناحیه کمر و شکم، قرمزی صورت و گردن، و تاری دید آغاز میشود.
در مراحل پیشرفته و شدید بیماری، به دلیل آسیب به عروق خونی کوچک، علائم خونریزیدهنده مانند لکههای قرمز روی پوست، خونریزی لثه، خونریزی داخلی بروز میکند. شدت بیماری از خفیف تا کشنده متغیر است و میزان مرگ و میر آن بسته به نوع ویروس بین ۱ تا ۱۵ درصد گزارش شده است.
علائم هشداردهنده
اگر در محیطی بودهاید که احتمال وجود جوندگان زیاد بوده مثل کلبههای جنگلی، انبارهای قدیمی یا خانههایی که مدتی خالی بودهاند و علائم زیر را تجربه کردید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید:
- تب و لرز
- دردهای عضلانی شدید (بهویژه در ران و کمر)
- سرفه و تنگی نفس (که میتواند به سرعت بدتر شود)
- حالت تهوع یا استفراغ
پیشگیری و روند درمان ویروس هانتا
برای تشخیص قطعی ویروس هانتا، از آزمایشهای سرولوژی برای یافتن آنتیبادیهای IgM و IgG و همچنین PCR برای شناسایی RNA ویروس استفاده میشود. در حال حاضر واکسن تأییدشدهای برای پیشگیری از این ویروس وجود ندارد و واکسنهای موجود نیز روی سویههای خاصی مؤثرند. درمان خاص ضدویروسی نیز موجود نیست و رویکرد اصلی، مراقبتهای حمایتی در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) است که شامل اکسیژندرمانی، تهویه مکانیکی، مایعدرمانی و کنترل فشار خون میشود.
راه های پیشگیری هانتا ویروس
- مسدود کردن ورودیها: جلوگیری از ورود جوندگان به داخل خانه.
- انجام نظافت با رعایت نکات ایمنی: برای تمیز کردن مکانهایی که جوندگان حضور داشتهاند، نباید گرد و غبار را با جارو یا تکان دادنِ اشیاء در هوا پخش کرد. ابتدا باید سطح را با محلول ضدعفونیکننده مثل وایتکس رقیق شده مرطوب کنید و سپس با دستکش تمیز کنید.
- نگهداری ایمن مواد غذایی: نگهداری مواد غذایی در ظروف در بسته و غیرقابل نفوذ برای جوندگان.
هانتا ویروس در ایران
در همین رابطه دکتر مصطفی نوری زاده، استاد دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در یادداشتی نوشته است:
احتمال انتقال انسان به انسان توسط “هانتا ویروس” بسیار نادر است اما سویهای که در این کشتی شناسایی شد، «Andes» از خانواده هانتاویروس است. این ویروس تنها سویه از هانتاویروسها محسوب میشود که انتقال انسان به انسان آن نیز وجود دارد.
در ضمن سازمان جهانی بهداشت تأیید کرده که سویه در گردش، ویروس آندس است. این سویه میتواند از طریق تماس نزدیک ولی طولانیمدت بین انسانها منتقل شود. با این حال، طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، چون انتقال این ویروس نیازمند تماس نزدیک و مداوم است، خطر آن برای سلامت عمومی در سطح جامعه پایین ارزیابی میشود.
با وجود این، وزارت بهداشت باید آمادگی کامل داشته باشد تا ضعفهای مدیریتی سال اول کرونا تکرار نشود. ضروری است که وزارت بهداشت از مطالعات دارویی و تولید واکسن هانتاویروس و ویروسهای مشابه که پتانسیل تبدیل شدن به پاندمی دارند، حمایت کند.
