هر آنچه که باید در مورد گروت بدانید
اگر اهل دیدن فیلم و سریال باشید، بدون شک وقتی اسم گروت را میشنوید، یاد شخصیت گروت در دنیای مارول میافتید؛ همان درخت کوچک و دوستداشتنی که در فیلم انتقام جویان دسته سلاح ثور را ساخت! اما گروتی که قرار است در این مطلب درباره آن صحبت کنیم، هیچ ارتباطی با این شخصیت ندارد. گروت یکی از مصالح پرکاربرد در صنعت ساختمان و پروژههای عمرانی و صنعتی است که برای پر کردن فضاهای خالی، زیر صفحات ستون، اطراف بولتها و تثبیت تجهیزات و سازهها مورد استفاده قرار میگیرد.
گروت چیست؟
گروت بطور کلی یک ماده پرکننده و اتصال دهنده است که برای پر کردن فضاهای خالی، ایجاد اتصال محکم بین اجزای مختلف و انتقال مناسب نیرو و بار مورد استفاده قرار میگیرد. از ویژگیهای مهم گروت میتوانیم به مقاومت فشاری بالا، چسبندگی مناسب به سطوح، روانی و قابلیت پرکنندگی مطلوب، انقباض کم یا بدون انقباض، دوام و پایداری در برابر بارهای مکانیکی و در برخی انواع، مقاومت مناسب در برابر مواد شیمیایی، رطوبت و تغییرات دمایی اشاره کنیم. انتخاب گروت مناسب باید با توجه به نوع کاربرد، شرایط محیطی و میزان بار واردشده انجام شود.
انواع گروت
گروتها را میتوان بر اساس مواد تشکیلدهنده و کاربرد به چند دسته اصلی تقسیم کرد که ما در این مطلب از مجله اینترنتی شیمی داکس چهارتا از پرکاربردترین آنها در پروژههای ساختمانی و صنعتی را به شما عزیزان معرفی می کنیم.
| نوع گروت | ویژگیها | کاربردها | مزایا |
|---|---|---|---|
| گروت سیمانی | پایه سیمانی، مقاومت مکانیکی مناسب، قابلیت پرکنندگی و چسبندگی مطلوب | زیر بیسپلیت، تثبیت ماشینآلات، پر کردن حفرهها و فضاهای خالی | قیمت مناسب، اجرای آسان، مقاومت فشاری خوب |
| گروت اپوکسی | پایه رزین اپوکسی، مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی، سایش و رطوبت | نصب تجهیزات سنگین، محیطهای صنعتی و مکانهایی با تماس مواد شیمیایی | مقاومت مکانیکی و شیمیایی بالا، دوام زیاد |
| گروت خودتراکم | روانی و سیالیت بالا، قابلیت پر کردن فضا بدون نیاز به ویبره | فضاهای باریک و نقاط با دسترسی دشوار، زیر تجهیزات و سازهها | اجرای سریع، پرکنندگی مناسب، کاهش نیاز به تراکم مکانیکی |
| گروت منبسطشونده | دارای مواد منبسطکننده، افزایش کنترلشده حجم و جبران جمعشدگی | زیر بیسپلیتها، نصب ماشینآلات، پر کردن فضاهای خالی و کاربردهای سازهای | کاهش جمعشدگی، تماس بهتر با سطوح، افزایش پایداری و انتقال مناسب بار |
۱. گروت سیمانی
دوغاب یا گروت سیمانی همان طور که از اسمش پیداست، یک ماده ساختمانی بر پایه سیمان است که برای پر کردن فضاهای خالی و ایجاد اتصال و استحکام بین اجزای سازه استفاده میشود. جالبه بدانید که گروت سیمانی عمدتاً از سیمان، سنگدانههای ریز و دانهبندیشده، آب و مواد افزودنی تشکیل میشود که البته ترکیب دقیق گروت با توجه به نوع محصول و کاربرد موردنظر میتواند متفاوت باشد.
- سیمان وظیفه ایجاد چسبندگی و مقاومت را بر عهده دارد.
- سنگدانهها حجم و استحکام گروت را تأمین میکنند
- افزودنیهایی مانند فوق روانکنندهها و مواد منبسطکننده برای بهبود روانی، کاهش آب موردنیاز و کنترل جمعشدگی به ترکیب اضافه میشوند.
این نوع گروت بر پایه سیمان، سنگدانه و مواد افزودنی تولید میشود و برای پر کردن زیر بیسپلیتها، تثبیت ماشینآلات، پر کردن حفرهها و فضاهای خالی و نصب تجهیزات مورد استفاده قرار میگیرد. گروت سیمانی به دلیل قیمت مناسب و مقاومت مکانیکی مطلوب، یکی از رایجترین انواع گروت است.
گروت سیمانی چه تفاوتی با ملات معمولی دارد؟
همان طور که گفتیم، گروت سیمانی و ملات معمولی هر دو بر پایه سیمان هستند، اما برای اهداف متفاوتی استفاده میشوند. ملات معمولی بیشتر در کارهایی مانند دیوارچینی، آجرچینی و اندودکاری کاربرد دارد، در حالی که گروت سیمانی بهطور ویژه برای پر کردن فضاهای خالی و ایجاد اتصال محکم بین اجزای سازهای و تجهیزات طراحی شده است. گروت معمولاً روانی، قابلیت پرکنندگی، چسبندگی و مقاومت فشاری بالاتری دارد و میتواند بدون ایجاد حفره، فضاهای باریک و نقاطی مانند زیر بیسپلیت یا اطراف بولتها را بهخوبی پر کند.
۲. گروت اپوکسی
گروت اپوکسی از رزین اپوکسی، هاردنر و سنگدانههای مناسب تشکیل میشود و در مقایسه با گروت سیمانی مقاومت بیشتری در برابر مواد شیمیایی، سایش، رطوبت و بارهای سنگین دارد. به همین دلیل بیشتر در محیطهای صنعتی، نصب تجهیزات سنگین و مکانهایی که مقاومت شیمیایی اهمیت دارد استفاده میشود.
گروت اپوکسی چه تفاوتی با گروت سیمانی دارد؟
همان طور که می دانید، گروت سیمانی بر پایه سیمان و سنگدانه ساخته میشود و به دلیل قیمت مناسب، اجرای ساده و مقاومت فشاری مطلوب، برای بسیاری از کاربردهای ساختمانی و عمرانی مانند نصب بیسپلیت و تثبیت تجهیزات استفاده میشود. در مقابل، گروت اپوکسی بر پایه رزین اپوکسی و هاردنر است و مقاومت بالاتری در برابر مواد شیمیایی، رطوبت، سایش و بارهای سنگین دارد؛ به همین دلیل بیشتر در محیطهای صنعتی و شرایطی که دوام و مقاومت شیمیایی اهمیت زیادی دارد مورد استفاده قرار میگیرد.
۳. گروت خودتراکم
گروت خودتراکم نوعی گروت با روانی و قابلیت جریان بالا است که بدون نیاز به ویبره یا تراکم مکانیکی، در فضای موردنظر پخش شده و حفرهها و فضاهای خالی را پر میکند. این نوع گروت برای محلهایی که دسترسی به آنها دشوار است یا استفاده از تجهیزات تراکم امکانپذیر نیست، گزینه مناسبی محسوب میشود.
۴. گروت منبسط شونده
گروت منبسط شونده حاوی مواد افزودنی منبسط کننده است که باعث افزایش جزئی حجم گروت پس از اختلاط و در زمان گیرش میشوند. این ویژگی به کاهش فضای خالی و جبران جمعشدگی کمک کرده و باعث میشود گروت تماس مناسبی با سطح زیرین و تجهیزات ایجاد کند. این نوع گروت در نصب ماشینآلات، پر کردن زیر صفحات و بیسپلیتها و کاربردهای سازهای مورد استفاده قرار میگیرد.
انواع محصولات گروت
| انواع | توضیحات |
|---|---|
| فرکو گروت FARCO GROUT 1000 | پودر منبسطکننده با خواص روانسازی جهت گروت و بتن |
| فرکو گروت FARCO GROUT 900 | ماده منبسطکننده جهت ساخت گروت و بتن |
| فرکو گروت FARCO GROUT Z100 | گروت آماده مصرف بدون انقباض با خواص روانی مطلوب COMBEX GROUT Z100 – G2 |
| فرکو گروت FARCO GROUT Z100E | گروت آماده به مصرف بدون انقباض با خواص ویژه COMBEX GROUT – G2 |
| فرکو گروت FARCO GROUT Z104 | گروت آماده به مصرف بدون انقباض COMBEX GROUT – G2 |
| فرکو گروت FARCO GROUT Z108 | گروت آماده به مصرف بدون انقباض با خواص روانی مطلوب COMBEX GROUT 108 – G2 |
| فرکو گروت FARCO GROUT Z108-E | گروت آماده به مصرف بدون انقباض با خواص روانی مطلوب COMBEX GROUT 108E-G2 با مقاومتهای ویژه |
| فرکو گروت اپوکسی G3 | گروت اپوکسی با کارایی بالا بدون انقباض KIBOTITE |
| فرکو فیکس FARCO FIX GF1,GF2 | گروت اپوکسی GF1 و GF2 جهت کاشت آرماتور و ملزومات فلزی با چسبندگی فوقالعاده |
| فرکو فیکس FARCO FIX GF500 | چسب (دوغاب) کاشت بولت و میلگرد تزریقی با عملکرد بالا |
مهمترین کاربردهای گروت
تا اینجای این مطلب تا حدودی با کاربردهای گروت آشنا شدید، در ادامه بیشتر راجب کاربردهای این ماده صحبت خواهیم کرد.
- تثبیت و نصب ماشینآلات صنعتی: برای پر کردن فضای بین پایه تجهیزات و فونداسیون و ایجاد اتصال محکم.
- پر کردن زیر بیسپلیت و صفحات ستون: جهت انتقال مناسب بار از صفحه به فونداسیون.
- کاشت و تثبیت بولت و میلگرد: برای پر کردن فضای اطراف بولتها و ایجاد اتصال پایدار.
- پر کردن حفرهها و فضاهای خالی: در سازههای بتنی و قطعات پیشساخته.
- تراز کردن و زیرسازی تجهیزات: برای ایجاد یک سطح یکنواخت و پایدار زیر تجهیزات و سازهها.
- نصب ستونها و سازههای فلزی: برای پر کردن فاصله میان صفحه ستون و فونداسیون و افزایش پایداری اتصال.
- ترمیم و تقویت برخی بخشهای سازه: بسته به نوع گروت، برای پر کردن ترکها، حفرهها و نواحی آسیبدیده نیز استفاده میشود.
چگونه گروت مناسب انتخاب کنیم؟
انتخاب گروت صحیح، یکی از حساسترین تصمیمات در اجرای سازههای فلزی و بتنی است که باید بر اساس سه معیار اصلی انجام شود:
- نوع بارگذاری (ایستا یا دینامیک)
- شرایط محیطی (دما، رطوبت و حضور مواد شیمیایی یا سولفاتها)
- ضخامت مورد نیاز برای پر کردن فضا (از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر)
| شرایط و نیاز پروژه | نوع گروت پیشنهادی | دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| بارهای سنگین و دینامیکی (ماشینآلات گردنده، پرسها، ژنراتورها) | گروت اپوکسی | چسبندگی بالا، مقاومت مناسب در برابر ضربه و ارتعاش و عملکرد مطلوب تحت بارهای دینامیکی |
| فونداسیون ستونهای فولادی و بیسپلیتهای سبک و متوسط | گروت سیمانی منبسطشونده (Non-Shrink) | جبران جمعشدگی، مقاومت فشاری مناسب و هزینه اقتصادیتر |
| فضای تنگ، آرماتوربندی متراکم یا دسترسی دشوار برای تراکم | گروت خودتراکم (Self-Compacting) | روانی بالا و قابلیت پر کردن فضاهای پیچیده بدون نیاز به ویبره شدید |
| محیطهای مرطوب، سازههای زیرزمینی، تونلها و استخرها | گروت شیمیایی یا رزینی | مقاومت مناسب در برابر نفوذ آب و قابلیت چسبندگی و تزریق در شرایط مرطوب |
| ترمیم بتن و پر کردن حفرهها و فضاهای با ضخامت کم | گروت سیمانی ریزدانه | دانهبندی مناسب برای نفوذ در فضاهای کوچک و چسبندگی مطلوب به بتن |
| محیطهای در معرض مواد شیمیایی، اسیدها یا سولفات ها | گروت اپوکسی یا وینیلاستر | مقاومت شیمیایی بالا و دوام بیشتر در برابر مواد خورنده |
| بارهای سبک و کاربردهای غیرسازهای | گروت سیمانی معمولی | گزینهای اقتصادی برای کاربردهای کم تنش و غیرحساس |
| مناطق با دمای بالا، مانند اطراف کوره ها و خطوط لوله داغ | گروت نسوز | مقاومت حرارتی بالا و حفظ عملکرد در دماهای بالا |
روش اجرای گروت چگونه است؟
- آماده سازی سطح: سطح موردنظر باید کاملاً تمیز، عاری از گردوغبار، چربی، روغن و ذرات سست باشد تا گروت بهخوبی با سطح درگیر شود. در صورت نیاز، سطح بتن پیش از اجرا مرطوب میشود.
- آماده سازی و اختلاط گروت: گروت مطابق دستورالعمل سازنده با مقدار مشخصی آب یا ماده ترکیبی مخلوط میشود. اختلاط باید تا رسیدن به یک ترکیب یکنواخت و بدون گلوله ادامه پیدا کند.
- ریختن و تزریق گروت: گروت آمادهشده باید در مدت زمان مناسب و بهصورت پیوسته در محل موردنظر ریخته یا تزریق شود تا از ایجاد درز و حفره جلوگیری شود.
- تراکم و پر کردن فضای خالی: در این مرحله باید اطمینان حاصل شود که تمام فضاهای خالی، زیر تجهیزات و نقاط موردنظر بهطور کامل پر شدهاند. برای خروج هوای محبوس میتوان از روشهای مناسب تراکم استفاده کرد.
- عمل آوری گروت: پس از اجرا، گروت باید در شرایط مناسب نگهداری شود تا رطوبت آن بیش از حد از دست نرود و مقاومت موردنظر بهتدریج حاصل شود. مدت و روش عملآوری به نوع گروت و دستورالعمل تولیدکننده بستگی دارد.
حالا که با 5 مرحله اجرای گروت آشنا شدید، بیایید به یک سوال مهم پاسخ بدهیم؛ چه عواملی بر کیفیت اجرای گروت تاثیر می گذارد؟ برای پاسخ به این سوال بهتره یک نگاهی به جدول پایین بندازیم.
| عامل | تأثیر بر کیفیت اجرای گروت |
|---|---|
| نسبت آب به گروت | مقدار آب باید مطابق دستورالعمل سازنده باشد؛ آب بیش از حد میتواند مقاومت و دوام گروت را کاهش دهد. |
| آمادهسازی سطح | تمیز و عاری از گردوغبار، چربی و ذرات سست بودن سطح، باعث بهبود چسبندگی و عملکرد گروت میشود. |
| کیفیت اختلاط | اختلاط یکنواخت و صحیح، از ایجاد گلوله، جداشدگی و کاهش خواص مکانیکی گروت جلوگیری میکند. |
| دمای محیط | دمای بسیار بالا یا پایین میتواند زمان گیرش و روند کسب مقاومت گروت را تحت تأثیر قرار دهد. |
| روش اجرا | ریختن یا تزریق صحیح و پیوسته گروت، احتمال ایجاد حفره و فضای خالی را کاهش میدهد. |
| ضخامت لایه | ضخامت اجرا باید متناسب با نوع گروت و توصیه تولیدکننده باشد تا از ترکخوردگی و افت عملکرد جلوگیری شود. |
| عملآوری | عملآوری مناسب پس از اجرا به حفظ رطوبت و دستیابی گروت به مقاومت و دوام مطلوب کمک میکند. |
محدودیت ها و معایب گروت
تا الان هر چی گفتیم از مزایا و کاربردهای گروت گفتیم اما باید بدانید که این ماده نیز محدودیتهایی دارد که باید هنگام انتخاب و اجرای آن در نظر گرفته شود. هزینه نسبتاً بالا در برخی انواع مانند گروت اپوکسی، نیاز به آمادهسازی و اجرای دقیق، حساسیت به مقدار آب و شرایط دمایی، دشواری اصلاح یا تخریب پس از گیرش و نیاز به عملآوری مناسب از مهمترین معایب گروت به شمار میروند. همچنین انتخاب نوع نامناسب یا اجرای غیراصولی میتواند باعث ایجاد ترک، کاهش چسبندگی و افت مقاومت نهایی شود.
